نزدیک‌بینی یا Myopia یکی از شایع‌ترین عیوب انکساری چشم است. فرد نزدیک‌بین معمولاً اجسام نزدیک را واضح‌تر می‌بیند اما اشیای دور برایش تار هستند؛ برای مثال نوشته تابلو، شماره اتوبوس، چهره افراد از فاصله دور یا علائم جاده ممکن است وضوح کافی نداشته باشد.
نزدیک‌بینی معمولاً در کودکی یا نوجوانی شروع می‌شود و ممکن است تا اوایل بزرگسالی تغییر کند. تشخیص آن با معاینه چشم انجام می‌شود و روش‌های اصلاح رایج شامل عینک، لنز تماسی و در برخی بزرگسالان جراحی انکساری است.
نزدیک‌بینی چگونه ایجاد می‌شود؟
در چشم طبیعی، نور پس از عبور از قرنیه و عدسی روی شبکیه متمرکز می‌شود. در نزدیک‌بینی، شکل چشم باعث می‌شود نور جلوی شبکیه متمرکز شود؛ در نتیجه اجسام دور تار دیده می‌شوند.
یکی از علت‌های رایج، بلندتر بودن طول محوری چشم است. شکل قرنیه یا عدسی نیز می‌تواند در قدرت انکساری چشم نقش داشته باشد. نزدیک‌بینی با قوز قرنیه یکسان نیست؛ این دو وضعیت ممکن است هر دو باعث کاهش دید شوند اما علت و ارزیابی متفاوتی دارند.
علائم نزدیک‌بینی چیست؟
- تاری دید اجسام دور
- جمع کردن چشم‌ها برای واضح‌تر دیدن
- مشکل در دیدن تابلوهای کلاس یا علائم جاده
- خستگی چشم
- در بعضی افراد سردرد
- کاهش وضوح دید هنگام رانندگی، مخصوصاً در نور کم
در نزدیک‌بینی خفیف ممکن است فرد مدت‌ها متوجه مشکل خود نشود؛ به همین دلیل معاینه دوره‌ای چشم اهمیت دارد.
علائم نزدیک‌بینی در کودکان
کودک ممکن است مستقیماً نگوید که دور را تار می‌بیند. نشانه‌هایی که می‌توانند والدین را حساس کنند عبارت‌اند از:
- نزدیک نشستن به تلویزیون
- تمایل به نشستن در ردیف جلوی کلاس
- جمع کردن مکرر چشم‌ها
- مشکل در دیدن نوشته تخته
- نزدیک گرفتن بیش از حد اشیا
- شکایت از تاری دید دور
چه عواملی احتمال نزدیک‌بینی را بیشتر می‌کنند؟
ژنتیک
اگر یکی یا هر دو والد نزدیک‌بین باشند، احتمال نزدیک‌بینی در کودک بیشتر می‌شود. ژنتیک یکی از عوامل مهم است اما تنها عامل نیست.
زمان کم در فضای باز
بر اساس اطلاعات National Eye Institute، کودکانی که زمان بیشتری را در فضای باز می‌گذرانند احتمال کمتری برای ابتلا به نزدیک‌بینی دارند. علت دقیق این ارتباط هنوز کاملاً مشخص نیست.
رشد چشم در سنین کودکی
نزدیک‌بینی معمولاً در سنین مدرسه آغاز می‌شود و با رشد چشم می‌تواند تغییر کند. به همین دلیل کنترل روند تغییر نمره در کودکان اهمیت بیشتری دارد.
آیا موبایل و مطالعه نزدیک‌بینی ایجاد می‌کنند؟
نمی‌توان نزدیک‌بینی را فقط به موبایل یا مطالعه نسبت داد. نزدیک‌بینی حاصل مجموعه‌ای از عوامل ژنتیکی و محیطی است. با این حال کار نزدیک طولانی و سبک زندگی کم‌فعالیت در فضای باز در تحقیقات مورد توجه بوده‌اند.
برای کودکان، ایجاد تعادل بین فعالیت نزدیک، استراحت‌های منظم و زمان مناسب در فضای باز تصمیم منطقی‌تری از ترس صرف از صفحه‌نمایش است.
نزدیک‌بینی چگونه تشخیص داده می‌شود؟
با معاینه اپتومتری یا چشم‌پزشکی، حدت بینایی و نمره انکساری چشم بررسی می‌شود. در نسخه عینک نزدیک‌بینی، مقدار SPH معمولاً با علامت منفی نوشته می‌شود؛ مانند -1.00 یا -3.50.
اگر آستیگماتیسم هم وجود داشته باشد، CYL و AXIS نیز در نسخه ثبت می‌شوند.
نزدیک‌بینی چگونه اصلاح می‌شود؟
عینک طبی
ساده‌ترین و رایج‌ترین روش اصلاح نزدیک‌بینی عینک است. عدسی منفی باعث می‌شود نور به‌درستی روی شبکیه متمرکز شود و دید دور واضح‌تر شود.
در نمره‌های بالاتر، انتخاب ضریب شکست و سایز فریم روی ضخامت لبه عدسی تأثیر زیادی دارد. اگر نمره شما بالاست، مقاله راهنمای عدسی فشرده را بخوانید.
لنز تماسی
لنزهای تماسی نیز می‌توانند نزدیک‌بینی را اصلاح کنند. نوع لنز باید بر اساس نمره، وضعیت قرنیه، خشکی چشم و نحوه استفاده انتخاب شود. رعایت بهداشت لنز اهمیت زیادی دارد.
راهنمای استفاده ایمن را در مقاله لنز تماسی چیست؟ مطالعه کنید.
جراحی انکساری
در برخی بزرگسالان که شرایط لازم را دارند، روش‌هایی مانند LASIK یا PRK می‌توانند نیاز به عینک یا لنز را کاهش دهند. مناسب بودن جراحی باید توسط چشم‌پزشک و پس از بررسی کامل قرنیه، ثبات نمره و سلامت چشم تعیین شود.
نزدیک‌بینی شدید چرا مهم است؟
نزدیک‌بینی شدید یا High Myopia فقط به معنی «عینک با نمره بالا» نیست. طبق National Eye Institute، افراد با نزدیک‌بینی شدید در معرض خطر بالاتری برای بعضی مشکلات چشمی مانند جداشدگی شبکیه قرار دارند. به همین دلیل پیگیری منظم اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
اگر افزایش ناگهانی مگس‌پران، جرقه نور یا پرده‌ای در میدان دید ایجاد شود، باید سریعاً ارزیابی پزشکی انجام شود.
آیا نزدیک‌بینی درمان قطعی دارد؟
عینک و لنز، نزدیک‌بینی را اصلاح می‌کنند؛ یعنی دید را واضح می‌کنند اما شکل اصلی چشم را تغییر نمی‌دهند. جراحی انکساری می‌تواند قدرت قرنیه را تغییر دهد و وابستگی به عینک را کم کند، اما برای همه مناسب نیست.
در کودکان، امروزه روش‌های تخصصی برای کنترل پیشرفت نزدیک‌بینی وجود دارد که باید توسط متخصص و بر اساس شرایط کودک انتخاب شوند. عینک معمولی با کنترل نزدیک‌بینی تخصصی یکسان نیست.
چه زمانی برای معاینه مراجعه کنیم؟
- اگر دید دور تار شده است.
- اگر کودک تخته مدرسه را واضح نمی‌بیند.
- اگر نمره عینک کودک سریع تغییر می‌کند.
- اگر هنگام رانندگی دید کافی ندارید.
- اگر عینک فعلی دیگر وضوح سابق را ندارد.
- اگر علائم ناگهانی مانند جرقه، افزایش مگس‌پران یا کاهش میدان دید ایجاد شده است.
جمع‌بندی
نزدیک‌بینی باعث می‌شود نور جلوی شبکیه متمرکز شود و اجسام دور تار دیده شوند. ژنتیک، رشد چشم و عوامل محیطی در آن نقش دارند. عینک و لنز تماسی رایج‌ترین راه‌های اصلاح دید هستند و در بعضی بزرگسالان جراحی نیز قابل بررسی است.
در اپتیک آسمان می‌توانید برای بررسی نمره چشم و انتخاب عدسی مناسب معاینه اپتومتری انجام دهید؛ مخصوصاً اگر نمره چشم بالا باشد یا ضخامت عدسی برایتان اهمیت داشته باشد.
سوالات متداول
نمره منفی در نسخه یعنی نزدیک‌بینی؟
در بسیاری از نسخه‌ها، SPH منفی نشان‌دهنده نزدیک‌بینی است؛ اما تفسیر کامل نسخه باید همراه CYL، AXIS و سایر اطلاعات انجام شود.
آیا نزدیک‌بینی با بالا رفتن سن حتماً بدتر می‌شود؟
خیر. معمولاً از کودکی شروع می‌شود و در بسیاری از افراد تا اوایل بزرگسالی تغییر می‌کند، اما روند آن برای همه یکسان نیست.
آیا زمان بیشتر در فضای باز برای کودکان مفید است؟
مطالعات نشان داده‌اند کودکانی که زمان بیشتری در فضای باز دارند احتمال کمتری برای شروع نزدیک‌بینی دارند، هرچند علت دقیق این اثر هنوز در حال بررسی است.
تایید شده توسط دیجیکالا